21 Μαρτίου 2019, Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου!

Ο ύπνος και η (προφανής) σημασία του για την Υγεία και την Ασφάλεια!

Ο άνθρωπος περνάει το 1/3 της ζωής του βρισκόμενος στην κατάσταση του ύπνου! Η έλλειψη ύπνου έχει επιπτώσεις στην καθημερινότητά μας και σίγουρα δεν είναι καθόλου δύσκολο να αναλογιστεί κανείς τις ακόμα πιο σοβαρές συνέπειες που μπορεί να υπάρξουν στην εργασιακή μας Υγεία και Ασφάλεια, ανεξάρτητα από το είδος της επαγγελματικής δραστηριότητας.

Τί είναι ο ύπνος; Ο ύπνος ορίζεται ως μία κατάσταση απώλειας των αισθήσεων κατά την οποία το άτομο μπορεί να επανέλθει μετά από αισθητικά ή άλλα ερεθίσματα.

Υπάρχουν διάφορα στάδια του ύπνου, που ποικίλλουν από πολύ ελαφρύ ύπνο έως πολύ βαθύ. Ανάλογα με την ποιότητά του, ο ύπνος διακρίνεται σε δύο κατηγορίες:

  • Ο ύπνος βραδέων κυμάτων
  • Ο ύπνος REM (Rapid Eye Movement), όπου παρατηρούνται ταχείες κινήσεις των ματιών, ενώ το άτομο παραμένει κοιμισμένο.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας παρατηρούνται εναλλαγές μεταξύ των δύο φάσεων ύπνου και η μεγαλύτερη διάρκεια παρατηρείται στο στάδιο του ύπνου βραδέων κυμάτων. Αντίθετα ο ύπνος REM προκύπτει κάθε περίπου 90 λεπτά και καταλαμβάνει το 25% της συνολικής διάρκειας ύπνου.

Ποιοτικά, η αίσθηση βαθέως και αναπαυτικού ύπνου, προκύπτει από το στάδιο των βραδέων κυμάτων. Αντίθετα ο ύπνος REM δεν είναι τόσο αναπαυτικός, καθώς, κατά τη διάρκειά του, προκύπτουν τα όνειρα και παρατηρείται αύξηση του μυϊκού τόνου στην οποία οφείλεται και η αίσθηση μυϊκών σπασμών ή κινήσεων που έχουμε κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Μπορείτε να κατανοήσετε τη σημασία του στάδιου των βραδέων κυμάτων, εάν θυμηθείτε την αίσθηση του βαθέως ύπνου που είχατε αμέσως μόλις πέσατε στο κρεβάτι σας μετά την τελευταία φορά που μείνατε ξύπνιοι για περισσότερες από 24 ώρες.

Πώς προκύπτει ο ύπνος;

Σύμφωνα με Ιατρικά δεδομένα, η επαγωγή του ύπνου προκύπτει από ενεργητική δραστηριότητα ορισμένων κέντρων του εγκεφάλου, τα οποία ασκούν ανασταλτική δράση στον υπόλοιπο εγκέφαλο, προκαλώντας τον ύπνο.  Σημαντικό ρόλο στην επαγωγή του ύπνου διαδραματίζει η διακύμανση ορμονών που παρατηρείται κάθε 24ώρο, με κυριότερη εξ αυτών την μελατονίνη. Οι ημερήσιες διακυμάνσεις που παρατηρούνται στην έκκριση ορμονών είναι γνωστές ως «κιρκάδιος ρυθμός».

Πως «υπηρετεί» ο ύπνος τον οργανισμό;

Η σημασία του ύπνου είναι αδιαμφησβήτητη. Η έλλειψη ύπνου για μερικές ημέρες μειώνει τη νοητική λειτουργία, την παραγωγικότητα και την υγεία ενός ατόμου και αυτό συμβαίνει διότι ο ύπνος έχει δύο σημαντικές φυσιολογικές λειτουργίες:

  1. την αποκατάσταση της λειτουργίας και την ξεκούραση του κεντρικού νευρικού συστήματος,
  2. την αποφόρτιση των υπόλοιπων λειτουργικών συστημάτων (π.χ. καρδιαγγειακό, μυϊκό).

Από τα δύο αυτά σημεία γίνεται άμεσα αντιληπτή η σημασία που αποκτά ο ύπνος για την Υγεία και την Ασφάλεια, προφανώς σε δραστηριότητες που απαιτούν σωματική και πνευματική εγρήγορση και ικανότητα, αλλά φυσικά όχι μόνο σε αυτές.

Ο εγκέφαλος δέχεται και απαντά καθημερινά σε χιλιάδες ερεθίσματα, με αποτέλεσμα την κόπωσή του, η οποία εκδηλώνεται ως κούραση, ευερεθιστότητα, κακή διάθεση, αδυναμία συγκέντρωσης και παραγωγικής εργασίας, αύξηση επικίνδυνων συμπεριφορών και ενεργειών που μπορεί να προκαλέσουν ατύχημα. Οι εικόνες αυτές είναι γνωστές σε όλους.

Ο ρόλος του ύπνου είναι να επαναφέρει τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου και να τον ξεκουράσει σε μία περίοδο που δεν δέχεται ερεθίσματα.  Η ανάπαυση του υπόλοιπου σώματος ακολουθεί.

Διαταραχές ύπνου

Η πιο γνωστή από όλες είναι η αϋπνία, κατά την οποία το άτομο αδυνατεί να κοιμηθεί ή να διατηρήσει τον ύπνο. Αντίθετη κατάσταση αποτελεί η υπερυπνία όπου το άτομο αδυνατεί να ξυπνήσει πλήρως, παρουσιάζει σύγχυση και αδυναμία συντονισμού των κινήσεων. Η ναρκοληψία χαρακτηρίζεται από έντονο αίσθημα νύστας κατά τη διάρκεια της ημέρας, καταπληξία, παραισθήσεις που οδηγούν σε κατάσταση ύπνου και παράλυση κατά τον ύπνο. Η υπνική άπνοια χαρακτηρίζεται από διαστήματα διακοπής της αναπνοής έως 10’’ κατά τη διάρκεια του ύπνου και σχετίζεται με κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα και κατάθλιψη.

Υπάρχουν τρόποι για να κοιμάσαι καλύτερα;

Οι τρόποι για την επίτευξη καλύτερου ύπνου είναι πολλοί και γνωστοί σχεδόν σε όλους. Για παράδειγμα η αποφυγή κατανάλωσης καφέ τις απογευματινές ώρες ή το διάβασμα ενός βιβλίου πάντα βοηθούν. Επίσης όσο σημαντικό και αν είναι για την εργασία σας, απομακρύνετε τις ηλεκτρονικές συσκευές, όταν θα ετοιμάζεστε για ύπνο.  Το μπλε φως από τις ηλεκτρονικές συσκευές προκαλεί το μυαλό σου να θυμηθεί τι συνέβη μέσα στη μέρα, οπότε κλείσε όλα τα gadgets τουλάχιστον μισή ώρα πριν πας για ύπνο.

Απευθυνθείτε στον Θεράποντα Ιατρό σας ή στον Ιατρό Εργασίας

Επικοινωνήστε με την BIOSAFETY τηλεφωνικώς στα 21092920324/25

ή

 ηλεκτρονικά στα info@biosafety.gr & marketing@biosafety.gr

image